สวัสดีครับ
ผมถูกขอให้มาเล่ามุมมองประสบการณ์เลี้ยงลูกชายและลูกสาว ซึ่งตอนนี้อยู่ในวัยที่กำลังสร้างชีวิตเป็นของตัวเองแล้ว
จึงอาจจะมีแง่มุมที่เป็นประโยชน์กับพ่อแม่รุ่นใหม่ๆ ได้ไม่มากก็น้อยครับ
ครั้งหนึ่งเมื่อตอนลูกชายของผมอยู่ ป.3
มีคุณพ่อที่ลูกเรียนร่วมห้องเดียวกัน ซึ่งเป็นผู้ร่วมเส้นทางการศึกษาวอลดอร์ฟด้วยกันมา
เขาเห็นลูกตัวเองมีความสุขกับโรงเรียนที่ไม่มีการบ้าน ไม่มีสอบแต่ยังอ่านหนังสือไม่ออก
เลยถามผมแบบแอบกังวลอยู่ว่า
“เห็นลูกมีความสุขกับการมาโรงเรียนทุกวันแต่ถามหน่อยว่าลูกชายแกเรียนไปอย่างนี้แล้วจะสอบเข้าเรียนที่จุฬาฯ ได้มั้ย”
ผมคิดอยู่พักหนึ่งเพราะเราทั้งคู่ก็เป็นรุ่นแรกไม่มีรุ่นพี่ให้เห็นเป็นตัวอย่างเลย ผมจึงตอบไปตามความเข้าใจว่า
“ไม่รู้เหมือนกันนะครับแต่เห็นเขาว่ากันว่าเด็กที่เรียนแบบนี้เขาจะรู้จักตัวเอง และเลือกเส้นทางชีวิตของตัวเองได้
ถ้าวันหนึ่งลูกชายของพี่จบ ม.6แล้วเขาอยากไปเรียนต่างประเทศ ในที่ที่เขาคิดว่าจะเติมฝันเขาได้มากกว่า
แต่พ่อเขารู้จักแค่จุฬาฯ จะทำยังไงครับ” 
เราคุยกันแบบขำ ๆ ในวันนั้น และท้ายที่สุดเด็กคนนั้นเมื่อจบ ม.6 ก็ได้ไปเรียนต่อที่เนเธอร์แลนด์ 
ในส่วนของผมเองผมเติบโตมากับคำถามในใจเสมอ ในสังคมที่ชื่นชมเด็กเรียนเก่ง สอบได้คะแนนดี
มีทักษะโดดเด่น ทำอาชีพที่คนยอมรับ แล้วตัวเราที่ไม่ได้เป็นแบบนั้น…จะอยู่ตรงไหนของสังคม?
โชคดีที่คุณพ่อของผมไม่เคยกดดันผมในเรื่องนี้เลย ทั้งที่สังคมรอบข้างยังยึดค่านิยมเดิมอยู่
เมื่อผมมีครอบครัวของตัวเองผมจึงตั้งใจว่าผมจะไม่กดดันลูกด้วยความคาดหวังของผม
แต่จะตั้งเป้าหมายว่าจะเลี้ยงเขาอย่างไร ให้เติบโตอย่างอิสระที่สุด 
ช่วงที่มีลูกคนแรก ผมกับภรรยาก็เป็นพ่อแม่มือใหม่ เราพยายามทุกอย่างเท่าที่คิดได้ เหมือนครอบครัวอื่น ๆ
แต่สิ่งหนึ่งที่เราตั้งใจคือ “เราจะไม่เลี้ยงลูกตามกระแส”
เราคุยกันจริงจัง ตัดสินใจร่วมกันในหลายเรื่อง เราแบ่งบทบาทกันชัดเจน
ผมเป็นคนหลักในการเลี้ยงดู ภรรยาเป็นผู้สนับสนุน มันลงตัวตามความถนัดของเรา
ผมอยากแนะนำพ่อแม่มือใหม่ว่า การคุยกันให้ชัดสำคัญมาก เพื่อให้ลูกเติบโตในทิศทางเดียวกัน 
เราผ่านพัฒนาการของลูกมาด้วยกันตั้งแต่นอนคว่ำ คลาน เดิน จนวิ่งเล่น เราเฝ้าดูทุกช่วงด้วยความภูมิใจ
จนถึงวัยเข้าโรงเรียนเราตัดสินใจเลือก “การศึกษาทางเลือก” และได้มารู้จัก “วอลดอร์ฟ”
ซึ่งในตอนนั้นแทบไม่มีใครรู้จักเลย เราต้องใช้เวลาเรียนรู้ ทำความเข้าใจอยู่นาน กว่าจะ “เห็นภาพ”
และ “สัมผัสผลลัพธ์” ได้จริง
เพราะในฐานะพ่อแม่เราก็มีความรู้สึก และบางครั้งเราก็เผลอใส่ “ความคาดหวัง” ลงไปในตัวลูก
แม้มันจะมาจากความหวังดีแต่มันก็ส่งผลกับลูกเสมอคำว่า “ลูกไม้หล่นไม่ไกลต้น” อาจฟังดูน่าภูมิใจ
ลูกเก่งเหมือนพ่อแม่ ทำอาชีพเหมือนพ่อแม่
แต่บางที…ลูกอาจมีเส้นทางของตัวเองที่เขาจะไปได้ไกลกว่าและมีความสุขกว่าในแบบที่ “ไม่เหมือนเรา”
แล้วแบบนั้น…มันจะไม่ดีกว่าหรือครับ? 
วันนี้ลูกชายผมอายุ 30 ลูกสาวอายุ 26
เมื่อมองย้อนกลับไปnผมเห็นชัดเลยว่า “ความคาดหวัง” กับ “เป้าหมายในการเลี้ยงลูก” มันต่างกันอย่างสิ้นเชิง
จากประสบการณ์ทั้งหมด ผมมองว่าการเติบโตของลูก มี 3 ช่วงสำคัญของชีวิต ช่วงที่ 1 : Dependent
ลูกยังเปราะบางทั้งร่างกายและจิตใจ ต้องพึ่งพาพ่อแม่ในทุกด้านนี่คือช่วงของการ “วางรากฐาน”
ทั้งร่างกายและจริยธรรม พ่อแม่มีบทบาทสูงมาก เราสามารถสร้าง ทั้ง “ภูมิคุ้มกัน” และ “บาดแผล” ให้ลูกได้ในช่วงนี้
สิ่งสำคัญคือ การ “สังเกตลูกอย่างมีคุณภาพ” ไม่ใช่สังเกตด้วยความกลัว หรือความกังวลของเรา
แต่สังเกตจาก “สิ่งที่เป็นจริง” ถ้าทำได้เราจะรู้ว่าควรอยู่กับลูกอย่างไรในแต่ละช่วงวัย 
ช่วงที่ 2 : Independent
ลูกเริ่มรู้จักโลก และรู้จักตัวเอง มีประสบการณ์ มีทักษะ มีภูมิคุ้มกัน สามารถปรับตัวได้
และเริ่มเลือกเส้นทางชีวิตของตัวเองได้อย่างมั่นคง
ช่วงที่ 3 : Interdependent
ลูกเริ่มเชื่อมโยงตัวเองกับโลก รู้จักผู้คน รู้จักสังคม และเริ่มมีความรับผิดชอบต่อสิ่งรอบตัว
เขาจะอยาก “ให้” อยากแบ่งปันในแบบของเขาเอง ถ้าพ่อแม่ได้อยู่กับลูกทั้งสามช่วงนี้อย่างมีคุณภาพ
เราจะได้เห็น มนุษย์คนหนึ่งที่รู้จักตัวเองและรู้จักโลก เป็นคนที่เลือกจะอยู่ เลือกจะเป็น ด้วยความสุขของเขาเอง
และบางที…
ลูกอาจไปได้ไกลกว่าความคาดหวังของพ่อแม่เสียอีก ได้เป็น “ลูกไม้ที่หล่นไกลต้น” อย่างอิสระและมีคุณภาพ
มุมมองและความคาดหวังของเราแม้จะมาจากความหวังดีแต่อาจกลายเป็นข้อจำกัดต่อการมองโลกของลูก
จนเขาไม่สามารถตระหนักถึงตัวตนของตัวเองได้
ลองสร้างพื้นที่ของความเชื่อใจให้ลูกดูนะครับให้เขาได้ลองผิด ได้ลุกขึ้นใหม่ ในแบบของเขาเอง
เพราะบางที…คำว่า “ลูกไม้หล่นไม่ไกลต้น” อาจไม่ใช่สิ่งที่เราต้องการให้เกิดขึ้นกับลูกของเราก็ได้
บางครั้ง…
สิ่งที่ยากที่สุดของการเป็นพ่อแม่ อาจไม่ใช่การ “พยายามทำให้ดีที่สุด”
แต่คือการ “ยอมถอยออกมาพอ” เพื่อให้ลูกได้เติบโต ในแบบของเขาจริง
บทความโดย “พ่อต้น”
คุณพ่อของลูกสองคนในเส้นทางวอลดอร์ฟ
ถ้าชอบคอนเท้นต์นี้ฝากกดติดตามพวกเราเพื่อที่จะได้ไม่พลาดเรื่องราวดี ๆ นะคะ
—
เพราะถนนสายพ่อแม่ สนุกกว่าเยอะ… เมื่อมีเพื่อนร่วมทาง!
Wonder Life by ‘I’ Learning.